Czas Ostrzeszowski

  »  Strona główna


  »  Archiwalne numery
  »  Ogłoszenia drobne
  »  Reklama
  »  Prenumerata elektroniczna

statystyka

R    E    K    L    A    M    A



Numer 17/2007 - Czas Ostrzeszowski - Regionalny Tygodnik Informacyjny
Synagoga w Grabowie czeka na decyzję

    Wśród medialnych doniesień ubiegłego tygodnia znaleźć można było informacje na temat przyszłości synagogi w Grabowie n. Prosną. Pisano, że wzniesiony w drugiej połowie XIX w obiekt zostanie sprzedany, a pieniądze przeznaczone m.in. na utrzymanie kaliskiego cmentarza żydowskiego. Nasze ustalenia tego jednak nie potwierdzają.


    Funkcje religijne synagoga pełniła do wybuchu II wojny światowej. Po roku 1945 budynek zaadaptowano na potrzeby kina, które pod różnymi właścicielami funkcjonowało aż do początku lat 90. Wówczas sprzęt kinowy przekazano Miastu i Gminie, a zarządzanie obiektem w imieniu Skarbu Państwa powierzono Starostwu Powiatowemu w Ostrzeszowie. Rola zarządcy ograniczała się do zabezpieczenia przed dewastacją. Taki stan rzeczy trwał do końca ubiegłego roku.
    -Z mocy ustawy o stosunkach państwa polskiego i gmin wyznaniowych żydowskich, majątek, który stanowił przedmiot kultu religijnego, podlega zwrotowi - wyjaśnia kierownik Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego Stefan Dyba.
    W związku z tym w styczniu bieżącego roku nastąpiło oficjalne fizyczne przejęcie synagogi przez Gminę Wyznaniową Żydowską we Wrocławiu. Ostateczną decyzję co do dalszych losów budynku podejmie jednak Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich z siedzibą w Warszawie. Jaka ona będzie? Tego jeszcze nie wiadomo. W sekretariacie Związku zapewniono nas, że na razie nie padła nawet propozycja sprzedaży. Dziwiono się więc doniesieniom medialnym mówiącym o podjęciu takiej decyzji. Jak tłumaczono, od momentu przejęcia minęło zbyt mało czasu i na rozstrzygnięcie trzeba będzie poczekać. Jeśli dojdzie do sprzedaży, to zgodnie z obowiązującą praktyką zostanie ona przeprowadzona w drodze przetargu. Już wiadomo, że nie przystąpią do niego aktalni najemcy pomieszczeń synagogi, czyli Świadkowie Jehowy. Woli takiej nie wyraża również Urząd Miasta i Gminy w Grabowie. Mimo to chętnych z pewnością nie zabraknie, ponieważ stan obiektu nie pozostawia zbyt wiele do życzenia. Wnętrza przeszły remont kapitalny w początkach lat 80., a i mury prezentują się dość solidnie. Za najważniejszy mankament należy uznać z pewnością brak sanitariatów.
    W monografii pt. "Z dziejów Grabowa" autorstwa Bogusława Polaka i Marka Rezlera można wyczytać, że grabowska synagoga powstała w 1857r. i jako miejsce modlitwy zastąpiła bożnicę urządzoną w jednym z domów na ulicy Kępińskiej. Żydzi przez wiele lat stanowili integralną część społeczności Grabowa. Jak podaje katalog "Zachowane synagogi i domy modlitwy w Polsce" wydany przez Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie, w 1808r. mieszkało tam 66 przedstawicieli tej narodowości (8%), w 1840r. 170 (11,5%), w 1871r. 161 (9,8%), w 1895r. 124 (7%), w 1910r. 66 (3,4%), a w 1921r. 59 (3,4%).
    Otwarte pozostaje pytanie dotyczące przyszłości materialnej spuścizny pozostawionej przez tych ludzi. W Wielkopolsce bywa z tym różnie. Synagogi przerabiane są na domy mieszkalne, galerie sztuki, domy kultury, sale gimnastyczne, biblioteki, gabinety lekarskie, biura, remizy strażackie, apteki, warsztaty, noclegownie, magazyny, a nawet baseny.

Ł. Śmiatacz



© 2003 - 2017 Czas Ostrzeszowski ®