» Numer 51


  »   Archiwalne numery
  »   Ogłoszenia drobne
  »   Reklama
  »   Prenumerata elektroniczna





JAKA CHOINKA

    Jak Boże Narodzenie, to i choinka. Tylko jaka, z czego? Upowszechnił się zwyczaj, że muszą to być drzewka iglaste lub przynajmniej ich gałązki. Od pewnego czasu rozwija się hodowla tych drzewek z przeznaczeniem właśnie na choinki. W ten sposób próbuje się ograniczyć dzikie, nielegalne ich wycinanie w lasach. U nas najpopularniejsze choinki to świerk pospolity, rzadziej srebrny, i jodła. Drzewa (krzewy) iglaste to te, których liście przybrały formę igieł, choć nie tylko, bo mogą to być łuski, jak w przypadku żywotnika (thui). Wielka jest różnorodność tych drzew, od bardzo okazałych, do krzewiastych, karłowatych i płożących. Charakterystyczną cechą iglaków jest też ich żywiczny, balsamiczny zapach. Zwykły, pospolity świerk, towarzysz wielu radosnych, uroczystych i bolesnych czasem wspomnień człowiek, staje się bohaterem nr 1 podczas świąt Bożego Narodzenia. Należy do rodziny sosnowatych, występuje na obszarach umiarkowanych i chłodnych półkuli północnej. Rozróżniamy ok. 50 gatunków. Jego szyszki są wiszące. Drewno ma jasne, lekkie, konary sprężyste, odporne na złamanie. Bardziej szlachetna w tej rodzinie jest jodła, o igłach spłaszczonych, najczęściej z jasnymi paskami od spodu. Drewno ma bezżywiczne, szyszki "siedzące" - pionowo ustawione na gałązkach. Wydziela wyjątkowo silny i przyjemny balsamiczny zapach. Osiąga wysokość nawet 100 m. Występuje na półkuli północnej. Rozróżnia się ok. 50 gatunków. Choinki z jodełki są pięknie uformowane, a tym samym i drogie. Bywa, że rolę choinki przychodzi też pełnić poczciwej sośnie, która w naszym klimacie jest bardzo pospolita. Występuje nie tylko na półkuli pn., ale niektóre gatunki sięgają tropiku. Liczy ok. 100 gatunków. Drewno sosnowe jest żywiczne (łuczywo). Sosny to drzewa o najbardziej zróżnicowanych formach i wymiarach. Jedna z jej górskich odmian - limba, rodzi orzeszki wielkości grochu. Nasiona są jadalne. Limba syberyjska (zwana syberyjskim cedrem) jest bardzo powszechna na tym obszarze, jej nasiona są przysmakiem zamieszkujących tam ludów i towarem handlowym (cedrowe orzeszki).


Krzysiu i Justyna Góralowie z Kotowskiego prezentują ciekawą gałąź przyniesioną z lasu przez tatę.

    Jednym z największych drzew świata jest sekwoja, występująca w zach. części USA. Wyrasta do 110 m i 9 m średnicy pnia. Jej drewno jest odporne na gnicie, dlatego było używane w budownictwie wodnym. Żyje do 2 tys. lat. Pod ochroną. Sekwoja jest spokrewniona z mamutowcem (welingtonią), długowiecznym drzewem iglastym, najpotężniejszym drzewem świata. Może osiągnąć wysokość 130 m, śr. pnia do 12 m. Występuje w Kaliforni, chronione. Gdyby taką choinkę postawić na ostrzeszowskim Rynku, to byłoby ją widać z terenu całego powiatu, jak maszt mikstacki.


    Do sosnowatych należy też modrzew, drzewo pańskie można by rzec, bowiem budowano z jego trwałego, czerwonawego drewna pałace (Antonin). Jest jednym z 20 gatunków drzew zrzucających szpilki na zimę. Skoro tak, to rola choinki mu nie grozi. Wspomnę jeszcze o daglezji (jedlicy), która też należy do najwyższych drzew świata. Jest wprowadzona do polskich lasów i uważana za najcenniejszy gatunek obcego pochodzenia rosnący w Polsce.


    Ale czy choinka musi być tylko z iglaka? Mogą go zastąpić np. pokręcone gałązki leszczyny (odmiana pogięta) lub podobnej wierzby. Modne są też wiklinowe, przystrojone świąteczne wianki wieszane na drzwiach lub oknach, girlandy, a nawet kwiaty. Za choinkę może "robić" symboliczna już poinsecja, czyli popularna "gwiazda betlejemska". Na ten temat znalazłem nawet taki wierszyk:
Wśród wielu gwiazd niebieskich
ta jedna sięgnęła ziemi,
zawsze w świątecznym nastroju
cała czerwienią się mieni.
"Kokietka" - mówią choinki
zazdrosne o jej urodę,
a ona, prawdziwa gwiazda,
własną kreuje modę.

Ryszard Pala


1994 - 2007 © Borkow